Welkom bij de historie van Enka-Ede


Schapen op de Ginkelse heide

In de annalen van de geschiedenis van bedrijf Ede ontdekten wij dat het bedrijf ook enige binding had met de schapen op de Ginkelse heide. Sterker nog, de schapen die thans de heide bevolken zijn nazaten van een Edese attractie in 1955. U moet dan niet denken aan onze wolkammerij uit die tijd, want de hoeveelheden die daar werden verwerkt waren vele malen groter dan de Edese schaapskudde kon leveren.

Wat dan wel?  

Eerst een stukje voorgeschiedenis. Voor de Tweede Wereldoorlog waren er op de heide schapen die, geleid door een schaapherder, de heide begraasden. Naast de opbrengst van schapevlees en wol had dit grazen ook een natuurbeheersfunctie. In en direct na deze oorlog waren er geen schaapskuddes meer en het duurde tot in de vijftiger jaren voordat men daar weer aan kon gaan denken. Om een kudde te formeren waren er natuurlijk schapen en een herder nodig. Voor dit doel kon men schapen adopteren. Je kreeg dan een oorkonde en je mocht een schaap een naam geven. Maar het was gelijk een schenking, want de eigendomsrechten gingen gelijk over naar de Stichting.   De bedrijfsdirectie van Ede besloot vijf schapen te adopteren. Ook andere bedrijven, instellingen en particulieren deden mee. Ons bedrijf gaf de schapen een naam van een produkt van FE. In die tijd had elk garenprodukt een naam. Dat had meestal te maken met de kwaliteit en de garendikte. Zo had men Cronenka: een garencone van 1,8 kg, vervaardigd van garen uit de CM. Een prachtig glanzende spoel met garen zonder knopen, een bijzonderheid. U begrijpt dat het mooiste schaap de naam Cronenka kreeg. Dan had je ook nog Amplum, Summum, Enkona en een schaap met "aanverfverschillen" (zwart met wit), wat in de produktie als van mindere kwaliteit wordt beschouwd. Dit schaap heette "Lot 226". Dat produkt kennen we nog wel, alleen is de naam veranderd in DO-kwaliteit. Dus toch een "zwart schaap". Dit zijn de verre voor"schaap"ouders geworden van de huidige schaapskudde op de Ginkelse heide.  In 1955 werd de nieuwe schaapskooi geopend en bij de opening, vertelt de geschiedschrijving, gingen de 5 schapen als één schaap af op de koek en dranktentjes van de leerlingen van de Huishoudschool.

Grote consternatie!

Maar gelukkig, herder Mouw leidde zijn schapen in een andere richting en de geschrokken genodigden konden als schaapjes de koek en chocolademelk nuttigen.

De schaapkooi te Ede nabij boerderij 'De Kreel'. Dit is de nieuwe kooi en staat op de plaats van de kooi die in 1938 werd afgebroken. Jhr. C.G.C. Quarles van Ufford nam de kooi officieel in gebruik op zaterdag 28 mei 1955.  

Wanneer u eens de kudde schapen ontmoet en u ontdekt meerdere zwart/wit gevlekte schapen, denkt u dan aan dit verhaal.