Naar grotere garenpakketten
De laatste jaren zijn er in ons bedrijf in de produktieapparatuur veel
veranderingen en verbeteringen aangebracht. Wat dat betreft gaan we met de
tijd mee. Ook nu zitten wij niet stil. In de persbleek zijn grote
veranderingen aan het plaatsvinden, waardoor het werk meer gemechaniseerd
en werkvriendelijker wordt. Maar er gebeurt nog meer. Achter de
continuspinnerij een nieuwe kristallisatie en elders in het bedrijf kleine
verbeteringen.
Zo overpeinzend vroegen we ons af, is dat nu alleen in deze tijd zo? Neen;
bedrijf Ede is altijd bezig geweest met het zoeken naar efficiëntere
werkwijzen, betere apparatuur, aanpassingen in de procesgang etc. Eigenlijk
al vanaf het begin bleef de leiding van ons bedrijf doorgaan met het zoeken
naar verbeteringen en zo hoort het ook.
Eén van de meest ingrijpende veranderingen uit de geschiedenis van ons
bedrijf hebben we voor dit verhaal eruit gelicht, omdat die verandering in
alle produktieafdelingen een ingrijpende verandering teweeg bracht en heel
veel vernuft en inbreng van een ieder nodig was om het te realiseren. Dat
was het zogenaamde 900 grams spinpakket.
Op 22 november 1968 (nu 25 jaar geleden) werd de investering goedgekeurd
voor een capaciteitsuitbreiding van het spoelenproduktieproces.

In de zomer van 1970 was het gerealiseerd.
Ruim 2 jaar heeft deze grote inspanning geduurd.
Wat betekende dat allemaal voor de produktieafdelingen?
Het viscosebedrijf moest ruim het dubbele aan viscose maken, van 90 naar 180
ton garenproduktie in de week. Dit ging geleidelijk met bijna dezelfde
apparatuur. Toen werd de cellulose nog apart gedrenkt, geperst en gemalen!
In de spoelenspinnerij en twijnerij was kort daarvoor (1964) al een ombouw
geweest van de 400 gram naar 600 gram spinspoelen, maar de sprong naar 900
gram spoelen vroeg toch een aanpassing van het spingarnituur op ruim 120
spinmachines. Door het dikker worden van de spinspoelen met garen vroeg dat
ook een aanpassing van garenopbouw op de spoel. Deze ombouw was gebaseerd
op een lijvig onderzoeksrapport van de garenverdeling op de spoel door ing.
Bert ten Have. De doorlaatbaarheid van de spoelen was van groot belang
voor het reinigen van de zure spoelen en dat had weer te maken met de opbouw
van het garenpakket. Alle lijn 1 wagens werden veranderd. De oude zware
houten wagens werden tot groot plezier van de spinners veranderd in
roestvrijstalen wagens die lichter waren in het transport.
"Toen we nog 400 grams (lichte) spoeltjes sponnen", vertelde Arie Sikkema,
noemden we het afhalen van de spoelen van de machine onder elkaar het
aframmelen. Maar dat werd met de veel zwaardere 900 grams spoelen wel
anders. Ook de spinreistijden werden aangepast."Ik herinner me nog" zei
Berend Luik "dat de spinreis van de toenmalige draad 44f18 van 24 uur (600
gram) naar 35 uur (900 gram) ging". Moet je je voorstellen: 1½ dag spinnen
voor één spinspoel! Maar later werd ook de spinsnelheid geleidelijk
opgevoerd van ca. 60 meter per minuut naar ca. 90 meter per minuut. Maar
dat viel buiten het 900 grams projekt. We willen het toch noemen, omdat de
spinreistijden geleidelijk korter werden.
Ook de bleekwagens en de droogkanalen werden omgebouwd resp. vergroot en/of
vernieuwd. De talloze egelwagens, de lorries in de kanalen. Van het één kwam
het ander, toch alles goed doordacht en uitgeprobeerd. In de twijnerij waren
de spindels al groter gemaakt, maar het hanteren van de veel zwaardere
spoelen door de twijners vroeg aanpassingen aan het hulpmateriaal. Op die
manier werd veel onaangenaam werk gereduceerd.
De krimperij werd geheel opnieuw ingericht en er kwam uitbreiding van de
droogcapaciteit, in de conerij meer conemachines, uitbreiding van de
scheercapaciteit.
Tot slot, veel oudgedienden zullen zich nog wel goed kunnen herinneren wat
voor grote inspanning dit voor alle diensten heeft betekend.
Zo overpeinzend in 1993.... Zouden we nog bestaan hebben als dat toen niet
allemaal gerealiseerd was??