Welkom bij de historie van Enka-Ede


Koninklijke bezoeken aan bedrijf Ede

In de geschiedenis van bedrijf Ede hebben wij vier maal bezoek gehad van leden van ons Koninklijke Huis. Dat zal niet bij iedereen bekend zijn. Vandaar deze maand een artikel over deze bezoeken.
Om u niet te lang in het onzekere te laten: het zijn Prins Hendrik, gemaal van Prinses Wilhelmina en vader van Prinses Juliana, Prins Bernhard Sr., de echtgenoot van Prinses Juliana, Prinses Irene, zuster van onze Koningin Beatrix en als laatste de kroonprins Willem Alexander, in 1996.
Elk bezoek aan bedrijf Ede had zijn eigen reden en dat gaan we u vertellen.
 

Prins Hendrik
In april 1927 bezocht Prins Hendrik ons bedrijf. Veel foto's zijn hiervan gemaakt en één van deze foto's ziet u hierbij. De heer met bolhoed was Prins Hendrik en naast hem Dr.Hartogs, de grondlegger van het bedrijf.


Deze foto is genomen aan de toenmalige westzijde van het bedrijf, ongeveer daar waar nu de sterkerij en de conesortering staan. Daar stonden dan 65 jaar geleden de kantoren. De uitbreiding West, o.a. de sponzenfabriek, was nog niet gebouwd.
Het bedrijf bestond toen 5 jaar, een eerste lustrum, en dat zal de reden geweest zijn van dat bezoek.
Het ging met bedrijf Ede goed. De verkopen trokken aan en procestechnische problemen begon men langzaam onder de knie te krijgen. Uit oude geschriften lezen wij dat Prins Hendrik belang stelde in de industrie.

In 1927 waren er nog niet zoveel grote bedrijven in Nederland. Het moet voor de toenmalige bedrijfsleiding en het Gemeente bestuur een heel evenement zijn geweest.


Prins Bernhard
In februari 1948 bezocht Prins Bernhard ons bedrijf als voorzitter van de demobilisatieraad. Een werkbezoek.
De gehele demobilisatieraad was toen aanwezig. Hierbij waren vertegenwoordigers van Ministeries van Sociale Zaken, Marine en Overzeese gebiedsdelen. Dit bezoek vond plaats in de periode dat vele duizenden Nederlandse jongens in krijgsdienst waren in het toen Nederlandse Oost-Indië, nu Indonesië.
De demobilisatieraad hield zich bezig met informatie te krijgen over scholing, opleiding en herindiensttreding van de ex-militairen, die na hun dienstplicht weer terugkeerden naar de maatschappij. Vooral her- en omscholing kreeg ruime aandacht. Zowel Ede als Arnhem kreeg dit bezoek.
Toen het officiële gedeelte van het werkbezoek gepasseerd was, vertrok het gezelschap zonder Prins Bernhard. Zijn belangstelling voor ons mooie bedrijf was dermate groot dat hij de wens te kennen gaf het bedrijf beter te leren kennen. Hij heeft toen een rondleiding gehad.
Dit werkbezoek was bijzonder nuttig. Het was inderdaad voor de Nederlandse samenleving van groot belang de vele Hollandse jongens, na een dienstperiode van 3 tot 4 jaar, weer op te nemen in de samenleving en hun een toepasselijke baan te geven. Helaas zijn hier geen foto's van.


Prinses Irene
Geheel incognito, dus ook geen foto's, bezocht Prinses Irene als 16-jarig schoolmeisje ons bedrijf. Pas toen zij weer weg was, werd in het kleine kring onthuld zonder er veel aandacht aan te geven.
In het verleden en ook nu komen scholieren ons bedrijf bezoeken voor een excursie. Rayongarenfabricage is een leuk proces, want je kunt zien hoe van papier garen wordt gemaakt.
Zo kregen we in de vijftiger jaren een verzoek van een Baarns lyceum of ca. 30 leerlingen het bedrijf mochten bezoeken. Op deze wijze is Prinses Irene bij ons geweest en we hebben het tijdens de rondleiding niet geweten en ook de rondleider heeft haar niet herkend, ondanks de vele foto's van haar in die tijd. Ook haar klasgenootjes waren solidair.


Prins Willem Alexander


In 1996 was onze kroonprins de laatste van de koninklijke familie die onze locatie bezocht.