Koninginnedag

Bijgaande foto uit de oude doos is gemaakt op een zonnige feestelijke dag, te weten 31 augustus 1938. Het was de vroegere Koninginnedag en dat viel in de Heideweek. Vandaar de versierde wagen's.
Foto: C. Hartgers (gemeente Ede archief)

Het was in de periode dat er in ons bedrijf 5000 mensen werkten, waarvan 3000 vrouwen. Een groot gedeelte van deze mensen woonden niet in Ede, maar kwamen uit de verre wijde omgeving. Met behulp van treinen, getrokken door stoomlocomotieven, en bussen, veelal nog op massieve banden, werd het personeel vervoerd.
Alleen al uit Nijmegen kwamen 1000 meisjes, maar ook aparte treinen uit Utrecht en achter Arnhem vandaan. Voor het grootste gedeelte waren het meisjes van 14 en 15 jaar, die in de haspelkamer werkten.

De meisjes van de haspelkamer

Toen werd het garen verkocht in de vorm van strengen. De haspelkamer bestaat al lang niet meer. Volgens oude verhalen moet het een heel kabaal zijn geweest als de trein aankwam... de coupédeuren open gingen en de vloed van meisjes het terrein op kwam. Hoe dichter ze bij het werk kwamen, hoe stiller het werd vanwege de ijzeren discipline, die er toen was.
Nu noemen wij deze meisjes in die leeftijdsgroep "schoolmeisjes".

De ENKA heeft eigenlijk van 1922 tot 1950 haar werknemers en -neemsters overal vandaan moeten halen. Naast de trein werd daarbij ook gebruik gemaakt van de autobussen van de ENKA vervoersafdeling, kortweg E.V.A. genoemd.

Hier staan de bussen, fraai versierd ter gelegenheid van de 50e verjaardag van koningin Wilhemina op 31 augustus 1930, gereed naast de fabriek. Links het speciale perron ten behoeve van het personeel dat per trein naar hun woonplaats vervoerd werd.
De eerste grote fabrieksuitbreiding na de bouw in 1922 is het gedeelte dat u rechts op de foto ziet. Dat is nu de krimperij. Toen is het gebouwd voor de was- en kleedgelegenheid en schaftruimte voor de meisjes. Het was ook de ingang. Later is dit gedeelte uitgebouwd naar het oosten en westen en gebruikt voor het uitkrimpen van garen.