Onze autoparkeerplaatsen raken steeds voller en voller en dikwijls staat er een bord bij het toegangshek "Parkeerplaats vol".

Hoe was dat vroeger?

Wij herinneren ons dat in de vijftiger jaren er twee auto's voor de fabriek stonden, namelijk één voor de bedrijfsdirecteur en één voor de bewakingsdienst. De toenmalige bedrijfsarts, Dr. Heimans, kwam lopend vanaf de Bennekomseweg. Bijna niemand had een auto. Je ging naar de fabriek lopend, fietsend, met de trein tot aan het station of met de fabrieksbussen. Een situatie, die onze huidige regering graag zou wensen! (alhoewel de benzine-accijnzen ook veel opbrengen)


Bandenpech.

Woonde je in Ede, dan kwam je lopend of fietsend naar het bedrijf. Twee grote fietsenstallingen (nishutten) compleet met een rijwielhersteller voor de fietsen met bandenpech.
Een enkele Arnhemmer, die in Ede werkte, kwam uiteraard met de trein. Maar een zeer groot aantal medewerkers kwam met fabrieksbussen. Van heinde en verre werd personeel gehaald en gebracht. Er waren wel ploegendienstwerkers, die om 03.30 uur opstonden om te kunnen beginnen om 06.00 uur.
Wij herinneren ons dat personeel uit Spakenburg ruim 1½ uur moesten bussen, maar dan eerst ook nog een ½ uur fietsen om bij de bushalte te komen. Dat was toen geen lolletje.

Eigen vervoersmaatschappij "De EVA NV".
 

De EVA NV

De bussen waren eigendom van de EVA nv. Een afkorting van Eva Vervoers Afdeling.
De garages stonden vol met bussen en de fabriek had een zeer groot aantal chauffeurs in dienst. Je mocht met de bus mee, wanneer je verder woonde dan Wageningen of Lunteren. Dat waren de regels. Verder mochten beambten (maandsalaris) niet met de bus. Dat had te maken met klasseverschillen in die tijd. Fabriekspersoneel kreeg weekloon en beambten kregen maandloon.
Daar schrijven we later nog wel eens over.

Terug naar de bussen. Er gingen bussen de Betuwe in (pontveer) en de West-Veluwe in richting Barneveld, Voorthuizen en Harderwijk. Ook richting Apeldoorn via Wekerom, Otterlo, etc. Naar Arnhem reden in die tijd geen bussen. Het was altijd een hele organisatie en diverse lieden waren betrokken bij het wel en wee van de busdienst.

Vooral in de wintermaanden was het dikwijls slecht vertoeven in zo'n bus. Er zijn weleens dekens uitgereikt van de BZB (Bedrijfs Zelf Bescherming) voor de ergste kou.

Barre tocht naar het werk.

Ook gebeurde het meerdere jaren achtereen dat de Rijn bevroren was en er geen pontveer functioneerde. Men maakte toen een omweg over Arnhem. De bruggen bij Rhenen en Heteren waren er nog niet.
Was de Rijn bevaarbaar (gedacht moet worden aan de wisselende waterstanden), dan reed de bus de pont op. Maar even van te voren moest iedereen de bus uit en mocht pas weer instappen als de bus weer vaste voet/wiel had aan de overkant. Dat was vanwege de veiligheid. Maar u begrijpt dat het geen pretje was om in weer en wind op zo'n pont mee te varen. Gelukkig werd in december 1957 de brug bij Rhenen geopend.
Meer dan 15 bussen reden af en aan voor ploegen- en dagdienstpersoneel. In de loop van de afgelopen 40 jaar is dat geleidelijk veranderd. De AKU ging op grote schaal huizen bouwen in Ede en ook door personeelsvermindering daalde geleidelijk het gebruik van de bussen. Ook de invloed van het groeiend autoverkeer nam toe, want met eigen auto was je immers sneller thuis....
De EVA bestaat nu niet meer. Het vervoer van personeel wordt nu door derden gedaan. Wat nog is gebleven uit die jaren zijn de garages.

Nu nog even naar de foto. De laatste bussen op de pont in december 1957. Een kranteartikel uit die tijd schreef heel netjes bij de opening van de brug: "Een verbetering van belang, maar desondanks vergaat een stukje romantiek, dat ons zo lief is geworden."

Deze schrijver zal wel nooit in weer en wind om 05.00 uur 's morgens op de pont hebben gestaan!