 |
|
|
Welkom bij de historie van Enka-Ede
|
|
De Korea-oorlog en de cellulose-aanvoer.
Nu 40 jaar geleden stond de wereld op zijn kop door de zogenaamde Korea-oorlog. Het was nog maar kort na de tweede wereldoorlog en we vreesden in Nederland dat deze oorlog zou kunnen uitgroeien tot een derde wereldoorlog. Gelukkig is dat niet gebeurd.
Voor veel fabrieken was de toen kortgeleden wereldoorlog echter een les geweest. Met name de aanvoer van grondstoffen. Ook het bedrijf in Ede had in die laatste wereldoorlog problemen het bedrijf draaiende te houden door een regelmatig tekort aan de noodzakelijke grondstoffen. En dan vooral de grondstoffen die van overzee kwamen.
Door die dreiging gingen veel fabrieken grondstoffen in voorraad nemen. Ook ons bedrijf dacht aan de cellulose-aanvoer van overzee. De cellulosevoorraad, die ons bedrijf normaal in voorraad had, was op te bergen in een deel van het chemicaliënmagazijn en in een ruimte waar nu de bouwafdeling is gehuisvest. Een grote voorraad kon men toen niet bergen.
De toenmalige bedrijfsdirectie heeft in het voorjaar van 1951 snel het besluit genomen tot het bouwen van een groot magazijn. Tussen de bouwafdeling en het chemicaliënmagazijn was een vrije ruimte en lag dicht bij het chemisch bedrijf.
Daar werd in de zomer van 1951 het nieuwe cellulosemagazijn neergezet. De firma Boersma bouwde dit gebouw in een halfjaar tijds. Een gebouw van 80 meter lang en met een vrije ruimte tussen de kolommen van 30 meter.
Het hoogste punt bereikt tijdens de bouw van het cellulosemagazijn
Spectaculair waren de toen
gebruikte betonnen balken voor het dak van 30 meter lengte en 1,6 meter
hoog. Dit waren voorgespannen bewapende betonbalken en voor Nederland
tamelijk nieuw.
Voor de produktieleiding was deze voorraadruimte een geruststelling. Daar
kon een grote voorraad cellulose in voorraad worden genomen.
Dat gebeurde ook. Al vrij
snel werd het magazijn volgezet tot een hoeveelheid van 5000 ton. De
produktiehoeveelheid in 1951 was ca. 105 ton cellulose in de week. Dus er
kon bijna een jaar worden gedraaid uit die voorraad zonder nieuwe aanvoer.
Achteraf gezien bleef de zogenaamde ijzeren voorraad niet altijd zo groot.
De enorme hoeveelheid cellulose kostte veel geld aan investering.
Geleidelijk aan werd de voorraad minder. Bij dreiging van strenge winters en
stijgende celluloseprijzen in het verschiet wilde de voorraad wel eens hoog
oplopen.
Maar zo vol als in het begin is het nooit meer geweest.
Nieuwe gebouwen
Nu we toch schrijven over nieuwe bouwwerken op de locatie Ede is er nog een
gebouw dat 40 jaar oud is, namelijk het kantoorgebouw tussen de
energiecentrale en het chemisch laboratorium: een kantoor voor de leiding
van de produktie en de technische dienst. Beneden de kantoren van de
produktiechefs met een organisatie- en programma-afdeling en boven de
afdelingen planbureau, technisch archief, veiligheid en hoofd technische
dienst. Tegenwoordig is het nog bijna net zo.
Voordat de diensten daar kwamen zaten zij verspreid op het bedrijf en dat
betekende dat het nieuwe gebouw een verbetering in de communicatie tussen de
verschillende diensten bood. Dit laatste gebouw had dus niets te maken met
de Korea-oorlog, maar wel met het verdwijnen van kantoorruimte door de
bombardementen in de septemberdagen van 1944. In datzelfde jaar 1951 kwam er
nog een groot gebouw klaar: de grote kantine. Hierover schreven wij reeds in
de Nieuwsboom van augustus 1989.
Het jaar 1951 was voor de locatie Ede voor bouwprojecten een vruchtbaar
jaar.