Welkom bij de historie van Enka-Ede

30 jaar Spaanse medewerkers in Ede

In het jaartallenboekje van locatie Ede ontdekten wij dat in 1963 de eerste groep Spaanse medewerkers ons bedrijf binnenkwam. Een periode van 30 jaar is niet mis en dan te weten dat van deze eerste groep er nog een aantal op de locatie Ede werken. Hoe ging de werving en selectie in die tijd in Spanje? Dat begon met overleg over arbeidsvoorziening tussen de regeringen van Spanje en Nederland. In de provincie Gelderland waren een aantal grote bedrijven die behoefte hadden aan meer uitvoerend personeel. In Italië kon men minder goed terecht, omdat daar de economie begon aan te trekken.
De provincie in Spanje waar de Nederlandse bedrijven mochten werven werd Galicië. Deze provincie ligt in het Noord-Westen van Spanje. In samenwerking met en onder toezicht van de emigratieinstituten in o.a. de steden Orense, Vigo en La Coruña werden kandidaten gezocht via de plaatselijke kranten. De leeftijdsnorm was 22 tot 30 jaar en men moest gezond zijn. Een kandidaat kon zich laten inschrijven en onderging daarna een medische keuring. Er werd geselecteerd op geschiktheid om in het buitenland te werken.
Uit Nederland kwamen personeelsvertegenwoordigers van de bedrijven die nieuw personeel nodig hadden. Van Ede was dat indertijd de personeelschef, de heer Neervoort. Ons bedrijf zocht uiteraard personeel dat geschikt was om met garens te werken en dan kijk je naar andere specialiteiten dan bijvoorbeeld bij personeel voor een metaalwarenfabriek

Spanjaarden in Ede

In 1963 werkten er al grote groepen Spanjaarden in Nederland, met name bij de Hoogovens in IJmuiden. Over de leefgewoonten van Spanjaarden wist men in het Gelderse niets en enige informatie werd verkregen bij een aantal bedrijven die al enige ervaring hadden. Het was voor de locatie Ede een hele onderneming, maar de toenmalige leiding heeft het aangedurfd en met succes.

En zo kwamen de eerste groepen nieuwe medewerkers in 1963 het bedrijf binnen. Dat waren er eerst enkele tientallen maar later werden de groepen groter. De huisvesting was toen verdeeld over Ede en Otterlo. Toen de groep zich ging uitbreiden en er al enige ervaring was verkregen van de arbeidsprestaties en de eerste wederzijdse aanpassingsproblemen waren gepasseerd, werd er een groot wooncomplex gebouwd aan de Bennekomseweg, schuin tegenover de Reehorst.

Nuestra-Casa, Ede

{Klik op de foto voor een uitvergroting}

Daar woonden niet alleen onze Spaanse medewerkers, maar ook die in Arnhem bij de AKU werkten. Deze Arnhemmers gingen met bussen naar en van het bedrijf. Later werd er ook in Arnhem aan de Dr.Lelieweg een groot complex gebouwd. Door verschillende omstandigheden liep het aantal in de zeventiger jaren geleidelijk terug. Er was een verloop van jonge Spanjaarden die toch weer graag terug gingen, met hun spaarcenten, naar hun vaderland. Door de minder goede economische situatie werd dat niet aangevuld. Ook waren er veel wooncomplexbewoners die met hun vrouw in een eigen woning gingen wonen.
De laatste groep Spanjaarden, en dat waren er nog maar enkele tientallen, meest vrijgezellen, werd gehuisvest in de Italiaanse Casa aan de Oude Velperweg in Arnhem. Het complex aan de Bennekomseweg kwam leeg te staan en werd afgebroken. Maar ook de Casa in Arnhem bestaat niet meer. De groep Spanjaarden van het eerste uur die nog in Nederland wonen zijn bijna allemaal gehuwd en wonen in Ede en omgeving. Veel jonge Spanjaarden hebben toen een vrouw gevonden in hun vaderland en een enkele heeft een Nederlandse vrouw getrouwd.

Reeds in 1956 kwamen de eerste buitenlandse werknemers al naar Enka Arnhem.

Dit was een terugblik met grote stappen door de jaren heen. Terugkijkend kan men stellen dat de Spanjaarden een belangrijk aandeel hadden in de arbeidspopulatie van de Nederlandse AKU bedrijven in Gelderland. Toen er weinig Nederlandse arbeidskrachten voorhanden waren, zijn de Spanjaarden, maar ook de Italianen en later Turken en Marokanen, de redders geweest en konden de bedrijven blijven draaien.

Bekendmaking van de sluiting van Nuestra Casa Ede

Hier nog wat foto's van onze Spaanse vrienden in Arnhem en Ede.